ਚਾਹੇ ਲੱਖ ਤੂੰ ਮਨਫ਼ੀ ਕਰ 

ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ‘ਚੋਂ

ਤੈਥੋਂ ਇਹ ਕਰ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ

ਜਦ ਵੀ ਮੈਂ ਮਨਫ਼ੀ ਹੋਇਆ

ਤੂੰ ਝੱਟ ਸਿਫ਼ਰ ਹੋ ਜਾਣਾ

ਤੈਥੋਂ ਇਹ ਜਰ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ

ਤੇਰੇ ਭਾਣੇ ਮੈਂ ਸਿਫ਼ਰ ਸਹੀ

ਐਪਰ ਨਿਗੁਣੀ ਸਿਫ਼ਰ ਬਿਨਾ

ਤੈਥੋਂ ਵੀ ਦਸ ਬਣ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ

ਟਿਮਟਿਮਾਵੇ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਦੀਵਾ

 ਬੁੱਝਿਆ ਤਾਂ ਤੇਰੇ ‘ਨ੍ਹੇਰਿਆਂ ਨੂੰ

ਫੇਰ ਕੋਈ ਚਾਨਣ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ

ਪੱਥਰੀਲੇ ਨੇ ਰਾਹ-ਖਹਿੜੇ

ਅਣਜਾਣ ਔਖਾ ਇਹ ਸਫ਼ਰ

ਇਕੱਲਿਆਂ ਚੱਲ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ  

ਰੂਹ ਦੀ ਹਰ ਗੁੱਠ ‘ਚੋਂ ਜਦ

ਫੁੱਟਿਆ ਰੋਣ ਵਰਗਾ ਹਾਸਾ

ਤੈਥੋਂ ਇਹ ਝੱਲ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ

ਭੈੜੇ ਦੁੱਖਦਾਈ ਮੌਸਮਾਂ ‘ਚ

ਹਰ ਔਕੜ ਨੂੰ ਚੀਰ-ਚੀਰ ਕੇ

ਸੌਖਿਆਂ ਪਾਰ ਲੰਘ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ

ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਵਪਾਰੀ ਬਿਨਾ ਹੁਣ

ਬੇਰੰਗ ਹੋਏ ਸਭ ਪਲਾਂ ਨੂੰ

ਕੋਈ ਸੂਹਾ ਰੰਗ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ

ਅਫ਼ਸੋਸੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚੋਂ

ਡੱਕਰੇ-ਡੱਕਰੇ ਹੋਇਆ ਆਪਾ

ਲੱਭ-ਲੱਭ ਕੇ ਜੋੜ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ

ਤੇਰੇ ਸਾਹਾਂ ਨੇ ਜਿਹੜਾ ਲਿਆ

ਮੇਰੀ ਰੂਹ ਤੋਂ ਮੋਹ ਕਰਜ਼ਾ

ਉਮਰ ਭਰ ਮੋੜ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ

ਕੂਲ਼ੀਆਂ- ਮਲੂਕ ਯਾਦਾਂ ਦਾ

ਲਿਆ ਨਿੱਘਾ ਮਖਮਲੀ ਕੰਬਲ਼

ਛੱਡਿਆਂ ਹੁਣ ਛੱਡ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ

ਤੂੰ ਵਜੂਦ ਮੈਂ ਪਰਛਾਵਾਂ ਤੇਰਾ

ਜਿੱਥੇ ਜਾਵੇਂ ਮੈਂ ਮਗਰੇ ਆਵਾਂ

ਇਹ ਕਦੇ  ਅੱਡ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ !

ਡਾ. ਹਰਦੀਪ ਕੌਰ ਸੰਧੂ

                                     ਸੂਰਜ ਤਾਂ ਅੱਜ ਵੀ ਭਾਵੇਂ 

                                     ਪੂਰਬ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਸੀ ਚੜ੍ਹਿਆ

                                     ਫਿਰ ਮੈਨੂੰ ਕਾਹਤੋਂ ਇਓਂ ਲੱਗਾ

                                     ਦਿਨ ਏਹ ਕੁਝ ਵੱਖਰਾ ਅੜਿਆ

                                     ਬਾਹਰ ਚੁੱਪ ਚਾਂ ਸੀ ਛਾਈ

                                     ਅੰਦਰ ਯੁੱਧ ਸੋਚਾਂ ਦਾ ਛਿੜਿਆ

                                     ਦੋ ਬੋਲਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝ ਮੁੱਕ ਗਈ 

                                     ਕੇਹਾ ਨਾਗ ਚੁੱਪ ਦਾ ਲੜਿਆ

                                     ਜੀਹਦੇ ਲੇਖੇ ਲਾਈ ਜਿੰਦੜੀ

                                    ਮੈਥੋਂ ਐਡੀ ਦੂਰ ਜਾ ਖੜ੍ਹਿਆ

                                    ਸੁਪਨਿਆਂ ‘ਚ ਮੈਂ ਮਾਰਾਂ ਵਾਜਾਂ 

                                     ਮੇਰਾ ਸਾਥ ਨਾ ਛੱਡੀਂ ਭੜਿਆ 

                                     ਪਤਾ ਨੀ ਕਦ ਤੁਰ ਜਾਣਾ ਏਥੋਂ 

                                     ਜਾਣਾ ਵਕਤ ਨੀ ਤੈਥੋਂ ਫੜਿਆ

                                     ਤੇਰੇ ਵਾਂਗੂ ਜਦ ਕੋਈ ਭੁੱਲਦਾ 

                                    ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਦਿਨ ਵੱਖਰਾ ਚੜ੍ਹਿਆ 

                                    ਤੇਰੇ ਅਣਕਹੇ ਬੋਲਦੇ ਹਰਫ਼ਾਂ ਨੂੰ 

                                    ਰੂਹ ਦੀ ਸਰਦਲ ਅੱਜ ਮੈਂ ਜੜਿਆ 

                                                       ਡਾ.ਹਰਦੀਪ ਕੌਰ ਸੰਧੂ

ਮਰਜ਼ੀ ਵੱਡੇ ਹੋ ਜਾਣ ਓਹ ਮਾਂ ਲਈ ਸਦਾ ਬੱਚੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਨੇ। ਉਹ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਚਾਹੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੋਨੇ ‘ਚ ਚਲੇ ਜਾਣ ਮਾਂ ਦਾ ਦਿਲ ਸਦਾ ਦੁਆਵਾਂ ਹੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। 

          ਮਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਜ਼ੁਬਾਨ ‘ਤੇ ਆਉਂਦਿਆਂ ਹੀ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਜਿਹਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਅੱਜ ਕਲਮਬੱਧ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਅਹਿਸਾਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਅਪ੍ਰੈਲ 2007 ‘ਚ ਕਲਮਬੱਧ ਕੀਤਾ ਸੀ ਇੱਕ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ‘ਚ ਜੋ ਸਿਡਨੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਅਖ਼ਬਾਰ ਪੰਜਾਬ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੇ 38 ਪੰਨੇ ਦਾ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਬਣੀ ਸੀ ।

ਅੱਜ ਓਹੀ ਕਵਿਤਾ ਮੈਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਹੜੇ ਦੇ ਪਾਠਕਾਂ ਨਾਲ਼ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨ ਲੱਗੀ ਹਾਂ………..

ਤੇਰਾ ਨਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੀ

ਆਵੇ ਸਰੂਰ ਮੈਨੂੰ ਐਸਾ 

ਜਿਵੇਂ ਸੁਣ ਕੇ ਗੁਰਬਾਣੀ

ਸੋਚੋ ਤਾਂ ਜੇ ਮਾਂ ਨਾ ਹੁੰਦੀ

ਤੂੰ ਵੀ ਨਾ ਹੁੰਦਾ, ਮੈਂ ਵੀ ਨਾ ਹੁੰਦੀ

ਸਾਡੀ ਹੋਂਦ ਹੀ ਸਾਡੀ ਮਾਂ ਤੋਂ ਹੈ

ਉਸ ਦੀ ਕੁੱਖ ‘ਚ ਲਏ ਹਰ ਸਾਹ ਤੋਂ ਹੈ

ਰਾਤਾਂ ਝਾਕ-ਝਾਕ ਸਾਨੂੰ ਵੱਡਿਆਂ ਕੀਤਾ

ਸਾਡੇ ਸਭ ਦੁੱਖ ਓਹ ਹਰ ਲਏ

ਹੁਣ ਵੀ ਜਦ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਪੈਂਦੀ

ਮੂੰਹ ‘ਚ ਨਿਕਲ਼ੇ ‘ਮਾਂ ਹਾਏ’

ਇਓਂ ਲੱਗਦਾ ਜਿਵੇਂ ‘ਹਾਏ ਮਾਂ’ ਕਹਿ ਕੇ

ਓਸ ਰੋਗ ਦੀ ਦਵਾ ਮਿਲ਼ ਜਾਏ

ਸਾਡੇ ਸੁੱਖ ਲਈ ਉਹ ਕਰੇ ਦੁਆਵਾਂ

ਸੌ-ਸੌ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਮੈਂ

ਓਸ ਦਾ ਦੇਣ ਨਾ ਦੇ ਪਾਵਾਂ

ਕੀ ਹੋਇਆ ਜੇ ਰੱਬ ਨਹੀਂ ਮਿਲ਼ਿਆ

‘ਰੱਬ ਵਰਗੀ’ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਤਾਂ ਹੈ

ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਦੁਆਵਾਂ ਦੀ

ਮੇਰੇ ਸਿਰ ‘ਤੇ ਛਾਂ ਤਾਂ ਹੈ !

ਮੇਰੇ ਸਿਰ ‘ਤੇ ਛਾਂ ਤਾਂ ਹੈ !

ਡਾ. ਹਰਦੀਪ ਕੌਰ ਸੰਧੂ 

ਦੀਵੇ ਤੇ ਬੱਤੀ ਦੀ ਯੁੱਗਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਹੈ | ਉਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਪੂਰਕ ਹਨ ।ਪਿੱਛੇ ਜਿਹੇ ਓਹ ਮੱਧਮ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੇ ਵਿਹੜੇ ਗੱਲਾਂ ‘ਚ ਉਲਝੇ ਬੈਠੇ ਸਨ | ਗੱਲਾਂ -ਗੱਲਾਂ ‘ਚ ਹੀ ਬੱਤੀ ਨੇ ਦੀਵੇ ਲਈ  ਇੱਕ  ਵਾਅਦੇ ਦਾ ਚੱਕਰਚੂੰਡਾ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਓਸ ‘ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਚਾਨਣ ਬਿਖੇਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ  | ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਚੱਲਣ ਵਾਲ਼ੇ ਇਸ  ਚੱਕਰਚੂੰਡੇ ‘ਤੇ ਚੜ੍ਹਨ ਲਈ  ਖਾਸ ਸਾਵਧਾਨੀ ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਲੋੜ ਬਾਰੇ ਵੀ ਬੱਤੀ ਨੇ ਦੀਵੇ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ। ਤੇ ਫੇਰ ਉਹ ਦੋਹਵੇਂ ਆਪੋ -ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਪਰਤ ਗਏ | 

      ਬੱਤੀ  ਦੀਆਂ ਮਨ-ਤਰੰਗਾਂ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਨੇ ਕਿ ਦੀਵੇ  ਦਾ ਪੂਰਾ ਮਨ ਹੈ ਇਸ ਚੱਕਰਚੂੰਡੇ ‘ਤੇ ਚੜ੍ਹਨ ਦਾ ਤੇ ਹੁਣ ਉਹ ਓਸ ਦੇ ਐਨ ਕੋਲ ਹੀ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ | ਓਸ ਨੇ ਕਈ  ਵਾਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵੀ ਕੀਤੀ ਚੜ੍ਹਨ ਦੀ ਪਰ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਭੁੱਲ ਗਿਆ | ਬੱਤੀ  ਦਾ ਮਨ ਬੇਚੈਨ  ਹੋ ਉਠਿਆ ….ਮਤਾਂ ਦੀਵੇ  ਨੂੰ ਸੱਟ -ਫੇਟ ਨਾ ਲੱਗ ਗਈ ਹੋਵੇ | ਪਰ ਜਿਸ ਦਿਨ ਦੀਵਾ  ਚੱਕਰਚੂੰਡੇ ‘ਤੇ ਚੜ੍ਹਨ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ,ਤਾਂ  ਉਹ  ਉਸ ਅਨੰਦ  ਦਾ ਭਾਗੀਦਾਰ  ਹੋਵੇਗਾ ਜਿਸ  ਦਾ ਅੱਜ ਦੀ ਘੜੀ ਉਸਨੂੰ ਕੋਈ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਹੈ |  ਬੱਤੀ  ਨੂੰ ਤਾਂ ਓਦਣ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਅਨਮੋਲ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਦੌਲਤ  ਹਾਸਿਲ  ਹੋ ਹੀ ਜਾਵੇਗੀ | ਵੈਸੇ ਬੱਤੀ ਨੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਦੀਵੇ ਤੋਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਮੰਗਿਆ ਪਰ ਏਸ ਵਾਰ ਉਹ ਆਵਦੇ ਜਨਮ ਦਿਨ ‘ਤੇ ਏਸੇ ਦੌਲਤ ਰੂਪੀ ਤੋਹਫ਼ੇ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ |ਅੱਜ ਬੱਤੀ ਦੀਵੇ  ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਐਨਾ ਹੀ ਸੁਨੇਹਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ  ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕੋਈ  ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਪਾਉਣ  ਲਈ  ਪੂਰੇ ਮਨੋ  ਜੁੱਟ  ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸਾਰੀ ਕਾਇਨਾਤ  ਆਵਦੀਆਂ ਬਾਹਵਾਂ ਖਿਲਾਰ  ਕੇ ਓਸਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦੇਣ  ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ | 

ਡਾ. ਹਰਦੀਪ ਕੌਰ ਸੰਧੂ 

ਅੱਜ ਮੈਂ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹਾਂ ਜੋ ‘ਮਧਾਣੀਆਂ’ ਗੀਤ ਦੀ ਤਰਜ਼ ‘ਤੇ ਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਸ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਮੇਰੀ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਆਪ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਲੱਗੇਗੀ। ਕਦੇ ਇਸ ਗੀਤ ਨੂੰ ਵੀ ਆਵਾਜ਼ ਮਿਲ਼ ਜਾਵੇਗੀ। 

ਕੁੰਜੀਆਂ…..

ਹਾਏ ਕਾਹਤੋਂ ਲੋਕੀਂ ਆਖਦੇ 

ਧੀਆਂ ਧੰਨ ਨੇ ਬਿਗਾਨਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ….ਹਾਏ

ਡੇਰਾ……

ਰੱਬ ਨੇ ਤਾਂ ਦੋ ਘਰ ਦਿੱਤੇ

ਲੋਕਾਂ ਇੱਕ ਵੀ ਨਾ ਮੰਨਿਆ ਮੇਰਾ…..ਹਾਏ 

ਕਾਹੀ……

ਅੱਗ ਲਾਓ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ 

 ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਤੋਂ ਚੁੰਨੀ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਲਾਹੀ  …ਹਾਏ

ਫੀਤਾ…..

ਜੰਮਣੋ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਰਨ ਵਾਸਤੇ

ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਮਜਬੂਰ ਤੁਸੀਂ ਕੀਤਾ…..ਹਾਏ

ਡੋਈ…………

ਲੋਕੀਂ ਅੱਜ ਨਿਹੋਰੇ ਮਾਰਦੇ

ਡੋਲੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਦੀ, ਨਾ ਅੱਖ ਤੇਰੀ ਰੋਈ …ਹਾਏ

ਮੋਇਆ……

ਹੰਝੂਆਂ ਨੂੰ ਵਰਜ ਦਿੱਤਾ

ਡੋਲਾ ਚੜ੍ਹਦੀ ਦਾ ਦਿਲ ਮੇਰਾ ਰੋਇਆ …ਹਾਏ…….

1. ਰੱਬ ਦੀ ਚਿੱਤਾ  ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ ।

2. ਖੂਨੀ ਹਿਜਰਤ ’47 ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ ।

3. ਕਰਨੀ ਕੱਖ ਦੀ, ਗੱਲ ਲੱਖ-ਲੱਖ ਦੀ  ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

4. ਸ਼ਬਦ ਸਾਂਝ ਦੇ ਨਾਂ ਲਿਖੀ ਵਾਰਤਾ ਬਹੁਤਾ ਭਲਾ ਨਾ ਬੋਲਣਾ ਬਹੁਤੀ ਭਲੀ ਨਾ ਚੁੱਪ  ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

ਆਪ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਓਹੀ ਵਾਰਤਾ ਮੈਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਹੜੇ ਵੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨ ਲੱਗੀ ਹਾਂ।

ਡਾ. ਹਰਦੀਪ ਕੌਰ ਸੰਧੂ

ਬਹੁਤਾ ਭਲਾ ਨਾ ਬੋਲਣਾ ਬਹੁਤੀ ਭਲੀ ਨਾ ਚੁੱਪ 

ਇਸ ਜੱਗ ਤ੍ਰਿੰਝਣ ‘ਚ ਨਿਗ੍ਹਾ ਮਾਰਿਆਂ ‘ਇੰਟਰਨੈਟ’ ਨਾਂ ਦਾ ਪਿੰਡ ਸਭ ਦੀ ਨਿਗ੍ਹਾ ‘ਚ ਆ ਹੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੁੱਖ ਨਾਲ਼ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਪਿੰਡ ਹੈ ਇਹ। ਘਰ ਕਿੰਨੇ ਹੋਣਗੇ, ਕਦੇ ਗਿਣਤੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਅਜੋਕੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ‘ਚ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਝਲਕਦੀ ਹੈ ਜਿਥੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਘਰ ਦੇ ਮੂਹਰਲੇ ਵੱਡੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ‘ਤੇ ਘਰ ਦੇ ਨਾਂ ਵਾਲ਼ੀ ਤਖਤੀ ਟੰਗੀ ਜ਼ਰੂਰ ਨਜ਼ਰ ਪੈ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਹੋਰ ਸਿਫ਼ਤ ਇਹ ਆ ਬਈ ਕਿ ਏਥੇ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਵੀ ਸਾਂਭੀਆਂ ਮਿਲ਼ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਪਿੰਡ ‘ਚ ਗੇੜਾ ਮਾਰੋ ਤਾਂ ਐਨ ਵਿੱਚਕਾਰ ਜਿਹੇ, ਬੁੱਢੇ ਬੋਹੜ ਵਾਲ਼ਾ ਚੁੱਗਲ ਚੌਂਕ ਟੱਪ ਕੇ, ਉੱਚੀ ਬੀਹੀ ਵੜਦਿਆਂ ਹੀ ਛੱਤੇ ਖੂਹ ਦੇ ਐਨ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਖੁੱਲ੍ਹੇ-ਡੁੱਲ੍ਹੇ ਵਿਹੜੇ ਵਾਲ਼ਾ ਵੱਡਾ ਸਾਰਾ ਘਰ ਹੈ। ਓਸ ਘਰ ਦੇ ਬਾਰ ਮੂਹਰੇ ਮੋਟੇ-ਮੋਟੇ ਅੱਖਰਾਂ ‘ਚ ‘ਸ਼ਬਦ ਸਾਂਝ’ ਦੇ ਨਾਂ ਦੀ ਲਿਖੀ ਤਖ਼ਤੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਨਜ਼ਰ ਪੈ ਜਾਵੇਗੀ।

 ਇਸ ਘਰ ਦੀ ਅੱਲ ‘ਵੱਡੇ ਲਾਣੇ ਕਿਆਂ’ ਦੀ ਪਈ ਹੋਈ ਹੈ। ਆਪੇ ਪੈਣੀ ਸੀ ਇਹ ਅੱਲ….. ਸੁੱਖ ਨਾਲ਼ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਟੱਬਰ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਕਿ ਜਦ ਕੋਈ ਰੋਟੀ ਖਾਵੇ ਓਹਦੀ ਰੋਟੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਕਰੀਦੀ। ਏਸੇ ਤਰਾਂ ਵੱਡੇ ਲਾਣੇ ਕਿਆਂ ਦੇ ਟੱਬਰ ਦੇ ਜੀਆਂ ਦੀ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਗਿਣਤੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਹਾਂ….. ਇਹ ਲਾਣਾ ਦਿਨੋਂ-ਦਿਨ ਵੱਧ ਜ਼ਰੂਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਘਰ ਦਾ ਕਰਤਾ-ਧਰਤਾ ਸਾਰੇ ਜੀਆਂ ਦਾ ਤੇ ਘਰ ‘ਚ ਆਉਣ ਵਾਲ਼ੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ  ਨੂੰ ਖਿੜੇ-ਮੱਥੇ ਜੀ ਆਇਆਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਟੱਬਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੀਅ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਧੀਆ ਨੇ, ਉੱਚੀ-ਸੁੱਚੀ ਤੇ ਸੁੱਲਝੀ ਸੋਚ ਦੇ ਮਾਲਕ। ਘਰ ਦੇ ਵਿਹੜੇ ‘ਚ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਤੰਦੂਰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਭੱਖਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਰੂਹ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਡੂੰਘੀ ਸੋਚ ਦੇ ਆਟੇ ਨਾਲ਼ , ਤੱਥਾਂ-ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਬਾਲਣ ਪਾ ਚੱਤੋ ਪਹਿਰ ਪੱਕਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਰੋਟੀਆਂ ਦਾ ਛਾਬਾ ਭਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਜੀਅ ਆਵੇ ਸੋ ਰਾਜੀ ਜਾਵੇ….. ਹਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਖੁੱਲੇ ਗੱਫੇ਼ ਖਾਣ ਨੂੰ। ਗਾਲੜੀ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਨੇ ਟੱਬਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੀਅ ਪਰ ਗੱਲਾਂ ਓਹ ਆਵਦੇ – ਆਪ ਨਾਲ਼ ਹੀ ਕਰਦੇ ਨੇ। ਲੱਗਦਾ  ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ਼ ਜਿਵੇਂ ਰੁੱਸੇ ਬੈਠੇ ਹੋਣ। ਆਪਸ ‘ਚ ਗੱਲਬਾਤ ਘੱਟ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰੋਸੀਆਂ ਤੰਦੂਰੀ ਰੋਟੀਆਂ (ਲਿਖਤਾਂ) ਸਾਰੇ ਖਾ (ਪੜ੍ਹ) ਲੈਂਦੇ ਨੇ ਮੂੰਹ ਜਿਹਾ ਵੱਟ ਕੇ । ਪਰ ਰੋਟੀ ਖਾ ਕੇ ਪਾਣੀ-ਧਾਣੀ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛਦੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ। ਛਾਬੇ ‘ਚੋਂ ਰੋਟੀਆਂ ਤਾਂ ਕਦੇ ਮੁੱਕਣ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ ਪਰ ਵਿਹੜੇ ‘ਚ ਪਏ ਘੜੇ (ਟਿੱਪਣੀ ਵਾਲ਼ਾ ਖਾਨਾ) ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਘੱਟ ਹੀ ਜਾਂਦੈ। ਬੱਸ ਤਿੱਪ ਕੁ ਪਾਣੀ ਆ ਓਸ ‘ਚ। ਕਦੇ ਨਾ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਜੀਅ ਕਰ ਆਉਂਦੈ ਜਾਂ ਕੋਈ ਰਾਹਗੀਰ ਆਉਂਦਾ-ਜਾਂਦਾ ਦੋ ਚੂਲ਼ੀਆਂ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਪਾ ਜਾਂਦੈ ਓਸ ਸੱਖਣੇ ਜਿਹੇ ਘੜੇ ‘ਚ ਤੇ ਤੇਹ੍ਹ ਬੁਝਾ ਜਾਂਦੈ। ਡਰ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਬਈ ਕਿਤੇ ਰੋਟੀ ਖਾਂਦਿਆਂ , ਪਾਣੀ ਖੁਣੋ ਬੁਰਕੀ ਤਾਲ਼ੂਏ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾ ਲੱਗੇ, ਨਾਲ਼ੇ ਇਓਂ ਬੁਰਕੀ ਲੰਘਾਉਣੀ ਵੀ ਤਾਂ ਔਖੀ  ਹੈ।

 ਜੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਮਨ ਮਿਹਰ ਪੈ ਜਾਵੇ ਬਈ ਚੱਲੋ ਆਪਾਂ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਪਾ ਦੇਈਏ ਘੜੇ ਨੂੰ ਹੱਥ ਲਾ ਹੀ ਦੇਈਏ । ਦੇਖਣਾ ਜ਼ਰਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਘੜੇ ਨੂੰ ਭਰਨ ਲੱਗੇ ਕਿਤੇ ਗੰਧਲ਼ੇ ਪਾਣੀ ( ਅਢੁੱਕਵੀਂ ਨੁਕਤਾਚੀਨੀ) ਨਾ ਪੈ ਜਾਵੇ। ਜਾਂ ਫੇਰ ਭਰ ਕੇ ਘੜਾ ਕਿਸੇ ਦੇ ਸਿਰ ‘ਤੇ ਸਾਰਾ ਹੀ ਨਾ ਮੁਧਾ ਦੇਣਾ ਕਿ ਅਗਲੇ ਨੂੰ ਸਾਹ ਹੀ ਨਾ ਆਵੇ। ਫੂਹੀ-ਫੂਹੀ ਤਲਾ ਭਰ ਜਾਂਦੈ। ਲੋੜ ਹੈ ਵੇਲ਼ੇ ਸਿਰ, ਥੋੜਾ-ਥੋੜਾ, ਸਹਿਜੇ-ਸਹਿਜੇ ਘੜੇ ਨੂੰ ਧੁੱਪੇ-ਛਾਂਵੇ ਕਰਦਿਆਂ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ( ਉਸਾਰੂ ਵਿਚਾਰ) ਦੀ ਬੂੰਦ-ਬੂੰਦ  ਕਰਕੇ ਪਾਈ ਜਾਵੇ  ਤਾਂ ਕਿ ਏਸ ਘਰੇ ਕੋਈ ਤਿਹਾਇਆ ਨਾ ਰਹੇ। ਸਭ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ ਮਿਲ਼ੇ ਜੋ ਤੰਦਰੁਸਤ ਸੋਚਣੀ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਬਹੁਤਾ ਭਲਾ ਨਾ ਬੋਲਣਾ, ਬਹੁਤੀ ਭਲੀ ਨਾ ਚੁੱਪ ।

ਮੈਂ ਤੇ ਮੇਰੀ ਤਨਹਾਈ

ਖੇਡਦੇ ਹਾਂ ਅਕਸਰ

ਅਸੀਂ ਛੁਹਣ -ਛੁਹਾਈ

ਕਦੇ -ਕਦੇ ਆਥਣੇ

ਕਦੇ ਖੇਡੀਏ ਸਵੇਰੇ

ਕਦੇ ਪਹੁ-ਫੁੱਟਦੇ

ਕਦੇ ਮੂੰਹ-ਹਨ੍ਹੇਰੇ 

ਕਦੇ ਉਹ ਮੂਹਰੇ

ਮੈਂ ਪਿੱਛੇ ਭੱਜਾਂ

ਇਓਂ ਭੌਂਦੇ ਫਿਰਦੇ

ਬੁਣਦੇ ਮੋਹ ਦੀਆਂ ਤੰਦਾਂ

ਕਦੇ ਮੇਰੀ ਤਨਹਾਈ

ਮੈਨੂੰ ਭੱਜ ਧੱਫ਼ਾ ਲਾਵੇ

ਕਦੇ ਮਹਿਕ ਓਸਦੀ

ਭੱਜ ਮੈਨੂੰ ਛੁਹਣ ਆਵੇ

ਝੱਟ ਮਗਰ ਹੋ ਤੁਰਾਂ 

ਮੈਂ ਤਾਂ ਓਸੇ ਵੇਲ਼ੇ

ਬੱਸ ਬਣ ਕੇ ਓਸਦਾ

ਕਿਓਂਕਿ………….

ਏਸ ਘੇਰੇ ਅੰਦਰ

ਹੇਠ ਨੀਲੇ ਅੰਬਰ

ਹੈ ਕੌਣ ਮੇਰਾ

ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਕਹਾਂ

ਮੇਰੀ ਤਨਹਾਈ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ !

ਡਾ. ਹਰਦੀਪ ਕੌਰ ਸੰਧੂ

ਇਹ ਕਿਓਂ ਹੋਇਆ

ਦੱਸੋ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਭਲਾ

ਏਸ ‘ਚ ਕੀ ਕੱਥ ਹੈ

ਬੱਸ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ

ਇੱਕੋ ਜਵਾਬ ਆਉਂਦਾ

ਏਸ ‘ਚ ਤਾਂ ਬੀਬਾ

ਉੱਪਰ ਵਾਲੇ਼ ਦਾ ਹੱਥ ਹੈ

ਜਵਾਬ ਸੁਣ ਝੱਟ ਜਾਂਦੀ

ਮੇਰੀ ਨਿਗ੍ਹਾਂ ਉਤਾਂਹ

ਆਖਿਰ ਉੱਪਰ ਵਾਲ਼ਾ

ਭਲਾ ਬੈਠਾ ਹੈ ਕਿਸ ਥਾਂ

ਜਦੋਂ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ

ਓਹ ਕਿਧਰੇ ਮੈਨੂੰ

ਖਿੱਝ ਕੇ ਜੀ ਕਰਦਾ

ਫਾੜ ਦੇਵਾਂ ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ

ਫਿਰ ਅਚਾਨਕ …..

ਮੇਰੇ ਅੰਤਰ-ਮਨ ਨੂੰ

ਕਿਸੇ ਦਿੱਤਾ ਜਿਵੇਂ ਝੰਜੋੜ ਹੈ 

ਓਸ ਦੇ ਦੀਦਾਰ ਲਈ

ਬੱਦਲ਼ਾਂ ਨੂੰ ਫਾੜਨ ਦੀ ਕੀ  ਲੋੜ ਹੈ 

 ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਵੀ ਓਹ ਵਸਦਾ 

ਕਿਸ ਥਾਂ ਓਸ ਦੀ ਤੋੜ ਹੈ

ਓਸ ਰੱਬ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ

ਇੱਕ ਖਾਸ ਨਜ਼ਰ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ !

ਡਾ. ਹਰਦੀਪ ਕੌਰ ਸੰਧੂ 

ਤੋਤਲਾ ਬਚਪਨ

ਜਿਸ ਸੰਗ ਹੰਡਾਇਆ

ਯਾਦਾਂ ਦੇ ਅੰਬਰ

ਅੱਜ ਓਹ ਛਾਇਆ

ਅਣਦੱਸੀ ਥਾਵੇਂ

ਚਲਾ ਗਿਆ ਕਿਧਰੇ

ਸਾਡੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ

ਬਹੁਤ-ਬਹੁਤ ਪਰੇ

ਹੁਣ ਜਦ ਕਦੇ

ਭੀੜ ਬਣ ਜਾਵੇ

ਯਾਦਾਂ ‘ਚ ਆ ਕੇ

ਪਿੱਠ ਥੱਪਥਪਾਵੇ

ਖੁਸ਼ੀ-ਗਮੀ ‘ਚ 

ਸੰਗ ਹੱਸੇ ਰੋਵੇ 

ਯਾਦ ਤਾਂ ਕਰਾਂ

ਜੇ ਭੁੱਲਿਆ ਹੋਵੇ

ਯਾਦਾਂ ‘ਚ ਓਹ ਵੱਸਦਾ

ਭੁੱਲੇ ਭਾਵੇਂ ਜੱਗ ਸਾਰਾ

ਬਾਪੂ ਚਮਕੇ ਸਦਾ

ਬਣ ਕੇ ਧਰੂ ਤਾਰਾ !

ਡਾ. ਹਰਦੀਪ ਕੌਰ ਸੰਧੂ 

ਹੇ ਰੱਬ ਸੱਚਿਆ

ਕੀਤੀ ਜੋ ਇਹ ਦੁਆ

ਮੁੜ ਮਿਲ਼ ਜਾਵੇ ਉਸਨੂੰ

ਹਰਫ਼ਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆ

ਮੇਰੀ ਨਾਲ਼ ਦੁਆ ਕਰਨ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਸਕਰੀਨ ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ!

….
ਪੰਜਾਬ ਸਕਰੀਨ ਦਾ ਓਹੀ ਪੰਨਾ ਜੋ ਕਲਿੱਕ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਖੁਲ੍ਹੇਗਾ ……ਮੈਂ ਹੇਠਾਂ ਵੀ ਲੱਗਾ ਰਹੀ ਹਾਂ…………

Thursday, April 19, 2012

“ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ” ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਹਰਦੀਪ ਕੌਰ ਸੰਧੂ ਦਾ ਉਪਰਾਲਾ

 ਆਓ ਇਸ ਕਲਮੀ ਉਪਰਾਲੇ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਦੁਆ ਕਰੀਏ….!

“ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ” ਨਾਂ ਦੀ ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਪੋਸਟ ਪੰਜਾਬ ਸਕ੍ਰੀਨ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ. ਇਸ ਬਾਰੇ ਪਠ੍ਲਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਦਸਦਿਆਂ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਲੇਖਕ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਨਵੀਂ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇਣ ਦਾ ਉਪਰਾਲਾ ਕਰਦਿਆਂ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀ ਕਲਮਕਾਰਾ ਹਰਦੀਪ ਸੰਧੂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ,”"ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ” ਨਾਂ ਦੀ ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਮੇਰੇ ਮਸੇਰੇ ਵੀਰ ( ਮੇਰੇ ਬਾਈ ਜੀ ) ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਨੇ 1974 ‘ਚ ਕਾਲਜ ਪਡ਼੍ਹਦਿਆਂ ਨੇ ਲਿਖੀ ਸੀ । ਬਾਈ ਜੀ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਕਵੀ ਹਨ।ਉਹਨਾਂ  ਨੇ ਆਵਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜੀਵਨ ‘ਚ ਅਣਗਿਣਤ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖੀਆਂ, ਜੋ ਕਾਲਜ ਦੇ ਰਸਾਲਿਆਂ ਤੇ ਓਦੋਂ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ‘ਚ ਤਾਂ ਛਪਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਪਰ ਕੋਈ ਪੁਸਤਕ ਰੂਪ ਨਾ ਲੈ ਸਕੀਆਂ । ਪਡ਼ਾਈ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਬਾਈ ਜੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਚੱਲੇ ਗਏ ਤੇ ਆਵਦੀ ਕਲਮ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿੱਥੇ ਸੁੱਟ ਗਏ। ਹੁਣ ਬਾਈ ਜੀ ਪੰਜਾਬ ‘ਚ ਹੀ ਮੁਡ਼ ਆਣ ਵਸੇ ਹਨ, ਪਰ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਆਵਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ‘ਚੋਂ ਕਦੋਂ ਦਾ ਵਿਸਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
                 ਮੈਂ ਆਵਦੀ ਇਸ ਵਰ੍ਹੇ (ਜਨਵਰੀ 2012)  ਦੀ ਪੰਜਾਬ ਫੇਰੀ ਦੌਰਾਨ ਬਾਈ ਜੀ ਮਿਲ਼ੀ ਤੇ ਇੱਕ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ‘ਚ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੋਬਾਰਾ ਕਲਮ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਅਰਜ਼ੋਈ ਕੀਤੀ । ਅੱਜ ਮੈਂ  ਪੰਜਾਬ ਸਕ੍ਰੀਨ ਦੇ ਪਾਠਕਾਂ ਨਾਲ਼ ਆਵਦੀ ਓਹ ਕਵਿਤਾ ( ਅਰਜ਼ੋਈ) ਜੋ ਕਲਮ ਸੁੱਟ ਚੁੱਕੇ ਲਿਖਾਰੀ ਨੂੰ ਹਲੂਣਾ ਦੇਣ ਲਈ ਲਿਖੀ ਹੈ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨ ਲੱਗੀ ਹਾਂ ਤੇ ਨਾਲ਼ ਹੀ ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ‘ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ’ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲੱਗੀ ਹਾਂ । 
“ਅਰਜ਼ੋਈ” ————–ਡਾ. ਹਰਦੀਪ ਕੌਰ ਸੰਧੂ 
ਕੁਲਦੀਪ ਬਾਈ ਜੀ, 
ਛੋਟੀ ਹੁੰਦੀ ਸੁਣਦੀ ਆਈ ਸੀ ਕਿ ਬਾਈ ਜੀ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਲਿਖਾਰੀ ਨੇ, ਪਰ ਕਦੇ ਪਡ਼੍ਹਿਆ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸੀ ਤੁਹਾਨੂੰ……. ਕਾਰਣ….ਇੱਕ ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਤਕਰੀਬਨ 14 -15  ਸਾਲ ਛੋਟੀ ਹਾਂ ….ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਲਿਖਿਆ….ਓਦੋਂ ਮੈਂ ਸ਼ਾਇਦ ਅਜੇ ਸਕੂਲ ਜਾਣਾ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ | ਓਦੋਂ ਮੈਂ ਅਜੇ ਪੰਜਾਬੀ ਪਡ਼੍ਹਨੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਿੱਖੀ ਸੀ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇਹ ਜਾਨਣਾ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਦੀ ਗੱਲ ਸੀ | ਮੈਂ ਵੱਡੀ ਹੋਈ …..ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਦੇਸੀ ਹੋ ਗਏ ……ਤੇ ਲੇਖਣੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦੇ ਦਰਪਣ ‘ਚੋਂ ਪਰਾਂ ਕੱਢ ਮਾਰਿਆ | ਮੈਨੂੰ ਓਦੋਂ ਇਹਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਅਹਿਸਾਸ ਨਹੀਂ ਸੀ | ਪਰ  ਓਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ  ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਸਿੱਧੂ ( ਆਪਣੀ ਮਾਮੇ ਜਾਈ ) ਨੇ ਪਰਦੇਸ ਬੈਠੇ ਵੀਰ ਨੂੰ ਕਲਮ ਫੇਰ ਤੋਂ ਫਡ਼ਨ ਲਈ ‘ਹਾਕਾਂ ਮਾਰੀਆਂ ਸਨ | ਦਵਿੰਦਰ ਭੈਣ ਦੀ ਕਾਵਿ-ਪੁਸਤਕ ‘ ਬੇਰਹਿਮ ਪਲਾਂ ਦੀ ਦਾਸਤਾਨ ‘ ਦੇ ਪੰਨਾ ਨੰਬਰ 38 ‘ਤੇ ਇੱਕ ਕਵਿਤਾ ‘ ਪ੍ਰਦੇਸੀ ਵੀਰ ਦੇ ਨਾਂ ‘ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਵੀਰ ਨੂੰ ਕੁਝ ਏਸ ਤਰਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ……
ਵੀਰਾ ! ਤੂੰ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਰ ਸੀ 
ਕਿਉਂ ਭੁੱਲ ਬੈਠਾ 
ਸ਼ਬਦਾਂ, ਵਾਕਾਂ ਅਰਥਾਂ ਦੀ ਘਡ਼ਾਈ
ਇਹਨਾਂ ਗੁਆਚੇ ਅਰਥਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭ ਦੇ 
ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ‘ਚ ਢਾਲਣ ਦੀ 
ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰੀਂ !
ਸ਼ਾਇਦ ਇਸ ਜੰਗਲੀ ਮਾਹੌਲ ‘ਚ
ਤਰਾਨਾ ਹੋ ਨਿਬਡ਼ਨ ਤੇਰੇ ਗੀਤ 
ਮੇਰੇ ਫਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਰਗਿਆ ਵੀਰਾ 
ਕੋਈ ਆਇਤਾਂ ਵਰਗਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਤੂੰ ਦੇ ਸਕੇਂ !
………ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਇਹ ਆਵਾਜ਼ ਤੁਹਾਡੇ ਤੱਕ ਅੱਪਡ਼ਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਿਤੇ ਖਲਾ ‘ਚ ਗੁਆਚ ਕੇ ਰਹਿ ਗਈ ਜਾਂ ਫੇਰ ਇਸ ਦਿਲੀ ਹੂਕ ਨੂੰ ਤੁਸਾਂ ਨੇ ਅਣਗੌਲਿਆਂ ਹੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ  ……ਇਹ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਰੱਬ |
ਜਦੋਂ -ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਸਾਹਿਤਕ ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਆਉਣ ਲੱਗੀ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਆਪਣਾ ਆਪ ਝੰਜੋਡ਼ਿਆ ਗਿਆ …..ਇਹ ਸੋਚ-ਸੋਚ ਕਿ ਮੇਰਾ ਵੀਰ ਲਿਖਾਰੀ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਏਸ ਕਲਬੂਤ ‘ਚ ਕਿਵੇਂ ਜਿਓਂ ਰਿਹਾ ਹੈ ….ਜਦੋਂ ਕਿ ਓਸਦੀ ਰੂਹ ( ਲੇਖਣੀ ਵਾਲੀ ) ਤਾਂ ਕਦੋਂ ਦੀ ਕਿਧਰੇ ਉੱਡਾਰੀ ਮਾਰ ਗਈ ਹੈ |  ਪਿੱਛੇ ਜਿਹੇ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਭਰਪੂਰ ਮਾਮਾ ਜੀ ( ਜੋ ਖੁਦ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਲਿਖਾਰੀ ਨੇ ) ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਕੁਲਦੀਪ ਜਦੋਂ ਲਿਖਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਓਹ ਪਾਤਰ ਖੁਦ ਜਿਓਂਦਾ ਸੀ    , ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਓਹ ਲਿਖ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ | ਫੇਰ ਮੈਂ ਘਰ ਦੇ ਹੋਰ ਜੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਤੇ ਸਭ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੁਲਦੀਪ ਹੁਣ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ …..ਹੁਣ ਨਹੀਂ ਉਹ ਲਿਖਦਾ-ਲੁਖਦਾ | ਮੇਰਾ ਆਪਾ ਵਲੂੰਧਰਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕਠਾ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਪਾਠਕਾਂ ਤੱਕ ਅੱਪਡ਼ਦੀਆਂ ਕਰਨ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ | ਇਸੇ ਇੱਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦੀ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਕਡ਼ੀ ਹੈ , ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ਾਇਦ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਹੀ ਨਹੀਂ , ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਸੁਨੇਹਾ ਆਪ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ‘ਚ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਵਾਂ !
ਰੱਬ ਅੱਗੇ ਏਸੇ ਦੁਆ ਨਾਲ ਕਿ …….
ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਅਜੇ ਵੀ
ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਧੁੱਕ-ਧੁੱਕੀ ਹੈ    
ਤੇਰੀ ਕਲਮ ਦੀ ਸਿਆਹੀ 
ਅਜੇ ਕਿੱਥੇ ਸੁੱਕੀ ਹੈ…..………….
ਰੱਬੀ  ਦਾਤ ( ਲੇਖਣੀ ) ਦਾ ਇਹ ਖਜ਼ਾਨਾ ਜੋ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਖਸ਼ਿਆ ਹੈ ਓਸਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣਾ ਆਪਣਾ ਫਰਜ਼ ਸਮਝ ਕੇ , ਮੁਡ਼ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਲੇਖਣੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਝੋਲੀ ਪਾਉਂਦੇ ਰਹੋ !
                                                                                                   
ਓ ਕਲਮ ਦੇ ਧਨੀ
ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਪੁਜਾਰੀ
ਆਪਣੀ ਕਲਮ ਤੂੰ
ਕਿੱਥੇ ਵਗ੍ਹਾ ਮਾਰੀ
ਕੋਈ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਤੈਨੂੰ
ਕਵਿਤਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜਿਓਣ ਦਾ
ਕੋਈ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਤੈਨੂੰ 
ਸਾਥੋਂ ਸਾਡੀ ਕਵਿਤਾ ਖੋਹਣ ਦਾ
ਕਿਓਂਕਿ………………
ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਲਿਖਦਾ ਸੀ
ਭਾਵੁਕ ਅਹਿਸਾਸਾਂ ਨਾਲ਼
ਕਵਿਤਾ ‘ਚ ਦਿੱਖਦਾ ਸੀ
ਪਰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਓਂ
ਤੂੰ ਆਪਾ ਮਾਰ ਲਿਆ
ਕਵਿਤਾ ‘ਚੋਂ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਾਲ਼ਿਆ
ਬਿਨਾਂ ਕਵਿਤਾ ਕਿਵੇਂ ਸਾਰ ਲਿਆ
ਪ੍ਰਦੇਸ ਜਾ ਕੇ 
ਤੇਰੀ ਕਲਮ ਕੁਝ ਬੋਲੀ ਨਹੀਂ
ਕਿਓਂ ਜੋ ਤੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ…..
ਕਵਿਤਾ ਜਿਹੀ ਕੋਮਲ ਚੀਜ਼ ਲਈ
ਓਥੇ ਕੋਈ ਥਾਂ ਹੀ ਨਹੀਂ
ਫਿਰ ਦੇਸ ਆ ਕੇ ਵੀ
ਤੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਓਂ
ਜਿਹਾ ਮੰਨ ਬੈਠਾ
ਕਿ ਭਾਵੁਕ ਅਹਿਸਾਸਾਂ ਨਾਲ਼
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਓਣਾ ਹੈ ਬਡ਼ਾ ਔਖਾ
ਨਹੀਂ ਮੇਰੇ ਵੀਰ……….
ਕਵਿਤਾ ‘ਚ ਤਾਂ ਬਡ਼ੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ
ਇਹ ਹਰ ਥਾਂ, ਹਰ ਹੀਲੇ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ
ਕਵਿਤਾ ਪਰਾਇਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਬਣਾ ਲੈਂਦੀ
ਕਵਿਤਾ ਰੋਂਦਿਆਂ ਨੂੰ ਹੈ ਹੱਸਾ ਦਿੰਦੀ
ਮਹਿਲ-ਚੁਬਾਰਿਆਂ ‘ਚ ਨਹੀਂ
ਕਵਿਤਾ ਦਿਲ ‘ਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ
ਜਦ ਤੂੰ ਬੋਲਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰੀ
ਕਵਿਤਾ ਦਿਲ ਖੋਲ੍ਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ
ਤੂੰ ਰੋਵੇਂ ਤਾਂ ਰੋਂਦੀ ਕਵਿਤਾ
ਤੂੰ ਹੱਸਦਾ ਤਾਂ ਹੱਸਦੀ ਹੈ
ਪਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਹਰ ਕੋਈ
ਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦੀ ਜਾਮਾ
ਰੱਬੀ ਦਾਤ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲ਼ੀ
ਕਿਉਂ ਅਜਾਈਂ ਹੀ ਗਵਾਈ ਜਾਨੈ
ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ……..
ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਅਜੇ ਵੀ
ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਧੁੱਕ-ਧੁੱਕੀ ਹੈ
ਤੇਰੀ ਕਲਮ ਦੀ ਸਿਆਹੀ
ਅਜੇ ਕਿੱਥੇ ਸੁੱਕੀ ਹੈ
ਖੋਲ੍ਹ ਦੇ ਦਿਲ ਪਿੰਜਰਾ
ਯਾਦਾਂ ਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ
ਮਨ ਦੇ ਟਾਹਣ ‘ਤੇ
ਫਡ਼ਫਡ਼ਾ ਲੈਣ ਦੇ
ਮੰਨ ਕਲਮ ਦੀ ਅਰਜੋਈ
ਆਵਦੇ ਮਨੋ -ਅਲਫ਼ਾਜਾਂ ਨੂੰ
ਕੋਰੇ ਪੰਨਿਆਂ ‘ਤੇ
ਆਪਣਾ ਹੱਕ ਜਮਾ ਲੈਣ ਦੇ !

ਹਰਦੀਪ (ਦੀਪੀ ਸੰਧੂ)
*********

Posted by Rector Kathuria at 10:45:00 AM  

Labels: NRI World, Poetry, Punjab, Punjabi Literature

ਡਾ. ਹਰਦੀਪ ਕੌਰ ਸੰਧੂ